غفرانگه رب

آشنایی با احکام و مناسک حج (16)
نویسنده : معین حج - ساعت ۸:٠٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۸/۱٩
 

در ادامه سلسله مباحث احکام و مناسک مورد نیاز و مبتلابه حجاج، سری شانزدهم احکام و مناسک حج تقدیم می‌شود.

احکام حج +‌مناسک حج

مسائل مطرح در این پست:

واجبات منا


واجبات منا

اول: رمی جمره عقبه

یعنى ریگ انداختن به جمره که نام محلى است در منى.

[163] م: وقت انداختن سنگ از طلوع آفتاب روز عید است تا غروب آن و اگر فراموش کرد، تا روز سیزدهم مى‏‌‌تواند به‌جا آورد و اگر تا آن وقت متذکر نشد احتیاطاً در سال دیگر خودش یا نایبش بیندازد.

[164] م: اگر شک کند که سنگ را دیگرى استعمال کرده یا نه، جایز است به آن بیندازد.

[165] م: اگر سنگى را که در حرم است احتمال بدهد از خارج آورده‏‌‌اند، اعتنا نکند.

[166] م: اگر شک کند در عدد انداختن، در وقتى که مشغول عمل است، باید چندان بیندازد تا علم به عدد پیدا کند و همچنین اگر شک کند که سنگى که انداخت خورد به جمره یا نه، باید بیندازد تا علم به رسیدن پیدا کند.

[167] م: اگر بعد از آن‌که سنگ را انداخت و از محل منصرف شد، شک کند در عدد سنگ‌ها، اگر شک در نقیصه کند، احتیاط آن است که برگردد و نقیصه را تمام کند و در شک در زیاده اعتنا نکند.

[168] م: اگر بعد از ذبح یا سر تراشیدن شک کند در انداختن سنگ یا در عدد آن، اعتنا نکند.

[169] م: اگر بعد از فارغ شدن شک کند در این‌که درست انداخته یا نه، بنابر صحت بگذارد، بلى اگر در رسیدن سنگ آخرى به محل شک کند باید اعاده کند، ولى اگر رسیدن را دانست و احتمال داد که با پا انداخته باشد یا سنگ مستعمل انداخته باشد، اعتنا نکند.

دوم از واجبات منا: ذبح است

[170] م: واجب است بر کسى که حج تمتع به‌جامى‏آورد ذبح یک هدى، یعنى یک شتر یا یا یک گاو یا یک گوسفند، و شتر افضل است و پس از آن گاو بهتر است.

[171] م: در هدى چند چیز معتبر است و باید مراعات شود:

اول آن‌که اگر شتر باشد سن آن کمتر از پنج‏سال نباشد و داخل در شش سال شده باشد و اگر گاو است بنابر احتیاط واجب، کمتر از دو سال نباشد و داخل در سه سال شده باشد و همچنین در «بز» کمتر از سن گاو نباشد و در میش به احتیاط واجب کمتر از یک‏سال نباشد و داخل در سال دوم شده باشد.

دوم باید صحیح باشد، پس حیوان مریض کافى نیست، حتى مثل کچلى بنابر احتیاط.

سوم باید خیلى پیر نباشد.

چهارم ـ باید تام الأجزاء باشد و ناقص کافى نیست. پس اگر واضح باشد کورى یا لنگى آن بنابر اقوى کافى نیست و اگر واضح نباشد به احتیاط واجب کافى نیست و احتیاط واجب آن است که چشمش سفید نشده باشد و باید گوش بریده و دم بریده و شاخ داخل آن شکسته یا بریده نباشد.

پنجم باید لاغر نباشد و اگر در گرده او پیه باشد کافى است، و احتیاط آن است که آن را در عرف لاغر نگویند.

ششم باید «خصى» نباشد؛ یعنى باید خصیتین آن را بیرون نیاورده باشند.

هفتم باید بیضه آن را نکوبیده باشند به احتیاط واجب.

هشتم باید در اصل خلقت بى‏دم نباشد به احتیاط واجب و اگر گوش یا شاخ در خلقت اصلى نداشته باشد، بعید نیست کفایت، اگرچه خلاف احتیاط است.

نهم در اصل خلقت بى‏بیضه نباشد.

[172] م: اگر حیوانى را به گمان آن‌که صحیح و سالم است ذبح کرد بعد معلوم شد که مریض یا ناقص بوده، کافى نیست و باید دوباره ذبح کند.

[173] م: اگر حیوانى را به گمان چاقى ذبح کرد بعد معلوم شد لاغر است، کافى است.

[174] م: احتیاط آن است که ذبیحه را سه قسمت کنند، یک قسمت را هدیه بدهند و یک قسمت را صدقه بدهند و قدرى هم از ذبیحه بخورند و صدقه را به مؤمنین بدهند ولکن هیچ‏یک از این احتیاط‏ها واجب نیست و اگر صدقه را به فقراى کفار بدهد یا آن‌که تمام ذبیحه را به آنها بدهد اشکال ندارد و ضامن حصة فقراء نیست لیکن احتیاط؛ خصوصاً در خوردنِ قدرى از ذبیحه، خیلى مطلوب است.

[175] م: احتیاط واجب آن است که ذابح مؤمن باشد، بلکه خالى از قوت نیست و همین‏طور در ذبح کفارات.

[176] م: احتیاط آن است که اگر احتمال نقص یا مرض در گوسفند بدهند، آن را معاینه کنند، اگرچه اقوى در احتمال آن‌که عیبى حادث شده باشد، مثل آن‌که احتمال بدهد گوش یا دمش را بریده‏‌‌اند یا آن را خصى کرده‏‌‌اند، عدم لزوم معاینه است و احتیاط در عیب‏هایى که محتمل است از حال تولد داشته و مادر زاد بوده، ترک نشود.

[177] م: اگر بعد از ذبح کردن، احتمال‏ داد ناقص بودن یا نداشتن ‏سایر شرایط را، اعتنا نکند.

[178] م: اگر نایب عمداً بر خلاف دستور شرع، در اوصاف ذبیحه یا در کشتن آن، عمل کرد ضامن است و باید غرامت آن را بدهد و باید دو مرتبه ذبح کنند.

[179] م: اگر نایب از روى اشتباه یا جهل، برخلاف دستور عمل کند، اگر براى عمل اجرت گرفته است ضامن است و الاّ معلوم نیست ضامن باشد و در هر صورت باید اعاده ‏شود.

[180] م: تأخیر ذبح از روز عید عمداً، جایز نیست على الاحوط ، لکن اگر تأخیر شد عمداً یا جهلاً یا نسیاناً، ذبح در شب کفایت مى‏‌‌کند.

[181] م: اگر بواسطه عذرى مثل فراموشى یا غیر آن، ذبح را در روز عید نکرد، احتیاط واجب آن است که در ایام «تشریق» ذبح کند و اگر نشد در بقیه ماه ذى‏حجه و در تأخیر عمدى نیز همین حکم است.

[182] م: کسانى که وکیل دیگرى هستند که براى او قربانى کنند، مى‏‌‌توانند قبل از این‌که حلق یا تقصیر کنند، قربانىِ دیگرى را ذبح نمایند.

[183] س: آیا مُحرم مى‏‌‌تواند قبل از ذبحِ گوسفندِ خود، براى دیگرى ذبح نماید؟

ج: مانع ندارد.

[184] س: آیا ذبح با کاردهاى استیل که معلوم نیست آهن است یا نه چگونه است؟

ج: صحیح نیست.

[185] س: شخصى به اعتماد نایب خود در رمى، ذبح کرده و حلق نموده است، بعد معلوم شده که نایب از جانب او رمى ننموده است، آیا ذبح و حلق او صحیح است؟

ج: کفایت مى‏‌‌کند.

[186] س: بعد از فرى اوداج اربعه، اگر گردن قربانى را در حالى که هنوز زنده است قطع نمود، چه صورتى دارد؟

ج: کار حرامى است، لکن ذبیحه حلال است و کفایت از قربانى مى‏‌‌کند.

ادامه دارد. . .