غفرانگه رب

آشنایی با احکام و مناسک حج (4)
نویسنده : معین حج - ساعت ۱:٠٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٢/٢٥
 

در ادامه سلسله مباحث احکام و مناسک مورد نیاز و مبتلابه حجاج، سری چهارم احکام و مناسک حج تقدیم می‌شود.

مناسک حج + احکام حج

مسائل مطرح در این پست:

نیابت در حج

شرایط نائب

شرایط منوب عنه


نیابت در حج

[22] م: در نایب امورى شرط است:

1ـ بلوغ، بنابر احتیاط واجب.

2ـ عقل.

3ـ ایمان.

4 وثوق و اطمینان به انجام دادن او، و اما بعد از اجراء عمل نایب، لازم نیست اطمینان به صحت آن و در صورت شک در صحت، حکم به صحت مى‏‌‌شود و استنابه صحیح است هر چند قبل از عمل شک داشته باشد.

5 معرفت نایب به افعال و احکام حج ولو با ارشاد کسى در حال عمل.

6ـ ذمه نایب، مشغول به حج واجبى در آن سال نباشد.

7ـ معذور در ترک بعض افعال حج نباشد.

[23] م: در منوب عنه امورى شرط است:

1ـ اسلام.

2ـ در حج واجب شرط است که منوب عنه فوت شده باشد یا اگر زنده است حج بر او مستقر شده و خودش از جهت مرضى که امید خوب شدن آن نیست یا از جهت پیرى نتواند به حج برود و در حج استحبابى این شرط نیست و در منوب عنه بلوغ و عقل شرط نیست و مماثله بین نایب و منوب عنه نیز شرط نیست و جایز است کسى که تاکنون به حج نرفته و مستطیع نیست براى دیگرى نایب شود.

[24] م: نایب باید در عمل قصد نیابت نماید و منوب عنه را در نیت تعیین کند ولو اجمالاً و شرط نیست اسم او را ذکر کند، گرچه مستحب است.

[25] م: نایب در طواف نساء نیز باید قصد منوب عنه نماید و احتیاط استحبابى آن است که به قصد ما فى الذمه به‏ جا آورد.

[26] م: در حج واجب نیابت یک نفر از چند نفر در یک‌سال جایز نیست و در غیر واجب مانع ندارد.

[27] م: اگر اجیر براى حجة‌‌الاسلام بعد از احرام بستن و داخل شدن در حرم بمیرد کفایت مى‏‌‌کند از حج کسى که براى او به‌جا آورده است، و لازم نیست حج کردن براى او، و اگر قبل از احرام یا بعد از آن و قبل از داخل شدن در حرم بمیرد باید دو مرتبه اجیر بگیرند، و همین حکم را دارد کسى که براى خودش به حج برود.

[28] م: کسى که عذر داشته باشد از بعض اعمال حج، نمى‏‌‌شود او را براى حج اجیر کرد، و اگر شخص معذور از بعض اعمال، تبرّعاً از غیر، حج بکند اکتفا کردن به آن اشکال دارد.

سؤال و جواب:

[29] س: نایبى‏ که در وقت‏ قبول نیابت براى حج معذور نبوده است، و بعد از عقد اجاره در موقع عمل یا قبل از محرم شدن، جزو معذورین شد و در هر عذرى که پیش آمده طبق وظیفة معذورین رفتار نمود، آیا حج او از منوب عنه کافى است؟ و آیا نسبت به نحوة عذر فرقى هست یا نه؟

ج: محل اشکال است.

[30] س: در مناسک آمده است که معذور نمى‏‌‌تواند نایب شود، معذور به چه کسى گفته مى‏‌‌شود؟ لطفاً حدّ آن را معین کنید، مثلاً کسى که نمى‏‌‌تواند نماز طواف را صحیح بخواند، یا نمى‏‌‌تواند خودش رمى جمرات کند، و یا نمى‏‌‌تواند قربانى نماید، و یا نمى‏‌‌تواند یکى دیگر از واجبات حج را اعم از ارکان و غیر ارکان انجام دهد، معذور است یا خیر؟

ج هر کس نتواند اعمال اختیارى حج را انجام دهد معذور است و نمى‏‌‌تواند نایب شود، ولى مباشرت در ذبح در حال اختیار هم لزوم ندارد، و لذا کسى که نمى‏‌‌تواند ذبح کند مى‏‌‌تواند براى حج نایب شود و براى ذبح نایب بگیرد.

[31] س: کسى که نماز او صحیح نیست و براى حج به نیابت آمده است، آیا نیابت او صحیح است؟ و مفروض این است که به عنوان نیابت مُحرم شده است؟

ج: اگر از قرائت صحیح معذور است، نیابت و احرام او باطل است، و اگر معذور نیست صحیح است و باید قرائت خود را درست کند.

ادامه دارد...