غفرانگه رب

تفاوتهاى بین حج جاهلیت و حج اسلام
نویسنده : معین حج - ساعت ۱:٠٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٢/٢٢
 

چنانکه می‌‌دانید قبل از اسلام هم، برخی اعمال را به نام مناسک حج انجام می‌‌دادند.

اما پس از اسلام، مناسکی که قرار داده شد، با مناسک جاهلیت تفاوتهای عمده‌ ای داشت.

در ادامه مطلب این تفاوتها را تقدیم می‌‌کنم.


1- چنانکه مى‌‌بینیم، اولین عمل عمره یا حج، احرام از میقات است که در جاهلیت میقاتى مقرر نبوده است.

در کتاب شریف کافى روایات متعددى است که مواقیت معین را رسول خدا(صلى الله علیه وآله) تعیین و احرام از آنجا را واجب کرد.

2- بیشتر محرمات احرام توسط پیغمبر تشریع شده است. آرى لباس احرام که در اسلام ضمن دو جامه ندوخته (براى مردها) تعیین شده است در جاهلیت به شرحى که خواهیم گفت فقط هنگام طواف، آنهم نه بگونه اسلامى بلکه با لباس خاصى که از ناحیه اهل مکه تأمین مى‌‌شده، صورت مى‌‌پذیرفته است. «آلوسى» احرام را از عادات عرب مى‌‌شمارد:

«اِنَّهُمْ یَحُجُّونَ الْبَیْتَ وَیَعْتَمِرُونَ وَیُحْرِمُونَ وَیَمْسَحُونَ الْحَجَرَ وَیَسْعَوْنَ بَیْنَ الصَّفا وَالْمَرْوَةِ وکانوا یُلبونَ وَکانُوا یَقِفُونَ الْمَواقِفَ کُلَّها وَکانُوا یَهْدُونَ الْهَدْىَ وَیَرْمُونَ الْجِمار».

3- وقوف به عرفات و افاضه به مشعر الحرام مخصوص غیر اهل حرم بوده است و قریش و طوائف مجاور حرم یا وابسته به قریش از این کار معاف بوده اند ولى در اسلام طبق دستور قرآن، افاضه از عرفات الزامى است: «ثُمَّ اَفیضُوا مِنْ حَیْثُ اَفاضَ النَّاسُ».

4- در جاهلیت مى‌‌بایست حاجیان از غذاى اهل حرم استفاده کنند و غذاى «حِلّ» روا نبوده است ولى در اسلام این ممنوعیت برداشته شده: «قُلْ مَنْ حَرَّمَ زینَةَ اللهِ الّتى اَخْرَجَ لِعِبادِهِ وَالطَّیِّباتِ مِنَ الرِّزْقِ».

5- به هنگام جاهلیت استراحت زیر چادرهاى غیر چرمى روا نبوده است، ولى این عمل در اسلام بلامانع است.

6- کشک ساختن و استفاده از تفت دادنى (سرخ کردنى) با روغن جایز نبوده است.

7- در صفا و مروه دو بت تعبیه شده بود که مردم دور آنها طواف مى‌‌کردند و آنها را مسح مى‌‌نمودند و معمولا در آنجا به ذبح قربانى مى‌‌پرداختند.

8- اصولا قسمتى از مناسک اسلامى، نسبت به تمام حاجیان اجرا نمى شده است و به خصوص قریش براى خود امتیازاتى قائل بودند و خود را از بعضى مناسک معاف مى‌‌دانستند; امتیازات مزبور به عنوان «حُمْس» در تاریخ ثبت شده است.

 

(منبع: حج پیغمبر)