غفرانگه رب

چرا « بیت الله » منتسب به خدا است؟
نویسنده : معین حج - ساعت ۱٢:٠٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٢/۱٢
 

به نظر شما چرا خداوند متعال، تأکید دارد که «بیت الله الحرام» را به خودش منسوب کند و از آن به «خانه خدا» تعبیر می‌‌کند؟


مطلبی که می‌‌توان در جواب این سؤال گفت این است که به جهت فضیلت و اهمّیت این خانه بر دیگر مکانها، خدا گفته است: «بیتى» و بیت را به خود نسبت داده، تا مزیّت آن، بر دیگر مکانها روشن شود.

و به قول شیخ طبرسى: «و انّما أضافَ البیتَ الى نفسِه تفضیلاً لَهُ عَلی سائر البقاع و تمییزاً و تخصیصاً».

نویسنده تفسیرِ المنار نوشته است:«عَهِدَالله بالشىء؛ وَصّاه به» و منظور این است که خداوند آن دو -ابراهیم و اسماعیل- را مکلّف کرد که خانه کعبه را از آفات و شرک و به قول طبرى، از بت‌‌‌ها و پرستش بت‌‌‌ها و شرک به خدا تطهیر کنند که به قول نویسنده «مختصر تفسیر طبرى» همین معنی «اَولَى الاقوال بالصواب عند الطبری على ما فی تفسیره» مى‌‌‌باشد.

ابن‌کثیر هم در ذیل ... أَنْ طَهِّرا بَیْتِیَ...نوشته است: یعنى با «لا اِلهَ الّا الله» از بت‌‌هایى که مشرکان آنها را بزرگ مى‌‌پنداشتند، خانه را تطهیر کنید و در واقع خدا مى‌‌‌خواهد بگوید: «طَهِّراهُ مِنَ الشرک و الرَّیْب واَبنیاهُ خالصاً لِلّهِ...» و زجاجگفته است: معناى «طَهِّرا» ؛ «أصفاه من تعلیق الأصنام علیه» است.

و به گفته شیخ طبرسى «...أَنْ طَهِّرا بَیْتِیَ...» یعنى «اَیْ طَهِّرا بَیتی» که به اصطلاح؛ «اَنْ» مفسّره باشد و بیت را هم، تفضیلاً على سائر البقاع، خدا به خود اضافه کرده است.

اختصاص «بیت» به ذات خدا که منزه از صفات جسمى است، براى چیزى نیست، بلکه به قول نویسنده تفسیر المنار، جنبه نمادین دارد و آن را بیت الله گفته، تا اشارتى باشد به این که ذات مقدّس خدایى، حاضر و ناظر است، البتّه منظور حضورِ رحمت الهى است و لذا توجّه بدان نیز، به منزله توجّهِ ذات عالیه اوست، همانطورى که از مکان دور نیز، در نماز، بدان مکان توجّه مى‌‌شود.

پس این که، خدا به ابراهیم و اسماعیل فرمان داده و بر عهده آنان گذاشته که خانه‌‌اش را براى طواف‌‌کنندگان آماده سازند، معلوم مى‌‌شود که اینجا خانه کسى نیست، خانه هیچ یک از انسانها نیست، خانه به ملّت خاصى تعلّق ندارد و حتّى ابراهیم و اسماعیل هم مالک این خانه نیستند تا چه رسد به ساکنانِ فعلىِ آن منطقه.