غفرانگه رب

تأمّلی در آداب و اعمال حج(1)
نویسنده : معین حج - ساعت ۱٠:۱٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٢/٥
 

سیر اعمال‌ حج، سیرحرکت و سلوک‌ انسان‌ است. به جاست است‌ در این‌ سیر و رمز و راز آن‌ بیشتر تأمل‌ شود.

لذا در ادامه مطلب، به برخی نکات در اعمال حج می‌‌پردازیم.


ترتیب‌ اعمال‌ حج‌ چنین‌ است: احرام،‌ وقوف در عرفات‌، وقوف در مشعرالحرام،‌اعمال منی (رَمی،‌ ذَبح،‌ حَلق‌، بیتوته) ، طواف حج و نماز آن،‌ سعی‌ صفا و مروه،‌ طواف‌ نساء و نماز آن.

اول: احرام‌

احرام با نیت و لبّیک آغاز می شود. نیت حرکتی است آگاهانه و انتخابی از روی بصیرت و بینش از آغاز تا پایان حرکت. و لبیک پاسخی است به ندای دعوت خدا و دست ردی بر سینهِ همهِ داعی ها و الهه‌هایی که آدمی را به خود می‌خوانند؛ چرا که حمد و نعمت و مُلک از اوست و از مالکیت و اختیار او بیرون نرفته و شریکی ندارد (إن الحمد والنعمة لک والمُلک، لا‌شریک لک لبیک).

احرام نتیجهِ لبیک و ورودیهِ حریم حرم و لباس خشیت و تعظیم در برابر کبریایی حق است.

احرام رمز دوری از همه شهوت‌ها و زیور هاست.مرگ آگاهی و رهایی انسان از خود و توجه به خداست.

احرام خود را تکاندن و عریان کردن از هر چه نشانه است، درجه وعنوان است، نژاد و قوم و طبقه است.

احرام پوشیدن آگاهانه و اختیاری کفن است، یعنی جامه ای که در ابتدای سفر به سوی خدابه تن داری، در آغاز سفر به سوی خانه خدا نیز به تن کن.

در احرام آن چه که ما را به خود مشغول می‌کند (زینت کردن، عقد نمودن، عطر زدن و...) بر خود حرام‌ می‌کنیم. این‌ احرام‌ و حرام‌ کردن،‌ زمینه‌ پیدایش‌ معرفت‌ و عرفان‌ است. تا چیزهایی‌ را بر خودت‌ حرام‌ نکنی‌ و بر خودت‌ سخت‌ نگیری،‌ به‌ معرفت‌ و بینش‌ نمی‌رسی.باید همه تعلقات را از خود دور کرد و تنها لباس اطاعت او را پوشید. با لباس احرام همه نشان‌ها، خط‌ها و رنگ‌ها را به کناری می گذاریم و فقط رنگ و نشان او را پذیرا می شویم و فریاد دعوت او را لبیک می گوییم. باید دعوت حق را لبیک گفت ؛ چرا که او بوده است که ما را خوانده و صدا کرده. او بوده است که ما را دعوت کرده و در آغوش نگاه مهربانش نشانده، و بر ماست که دعوت او را لبیک گوییم و به آغوش مهربانش بازگردیم.

تا که از جانب معشوق نباشد کششی‌ *** کوشش عاشق بیچاره به جایی نرسد

تلبیه تا رسیدن به مقصود سزاوار است تکرار شود و همین که نشانه های رسیدن آشکار شد و خانه های مکه (در عمره) دیده شد، باید قطع شود که با وصول، اجابت جایز نیست؛ همان طور که با رسیدن به عرفات و وصول به مقام معرفت ، نیز اجابت بی معناست.

در احرام از لبیک ساده مگذر که مباد!... .در این روایت اندکی درنگ کن:

«امام زین العابدین(ع) آن گاه که محرم شد و بر مرکب قرار گرفت رنگش زرد و لرزه بر اندامش افتاد و توان لبیک گفتن را از کف داد و فرمود:می ترسم بگویند:(لا‌ لبیک و لا‌ سعدیک.) و چون لبیک گفت از هوش رفت و از مرکب به زمین افتاد و پیوسته چنین بود تا اعمال حج به پایان رسید.»

این را هم بگویم؛ تویی که با احرام عمرهِ تمتع به حرم آمده بودی و از احرام خارج شده بودی، اکنون باید دوباره احرام ببندی و از حرم دور شوی ؛ چراکه باید معرفت و سلوکت کامل شود و عمره در حقیقت دستمایه‌ای بود برای آمادگی و بهره بیشتر از حج که باید از عمره برای حج بهره گرفت و با آن برای حج آماده شد(من تمتع بالعمرة الی الحج.)

ادامه دارد...

(منبع: حج ابراهیمی، حج مهدوی)