غفرانگه رب

یادآورى نکته‌‌هاى مهم پیش از سفر به حجاج(2)
نویسنده : معین حج - ساعت ٤:٠٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱۱/۱٢
 

در ادامه نکاتی که در پست‌‌های گذشته در مورد نکات لازم به یادآوری قبل از سفر حج، تقدیم دوستان کردم، نکاتی دیگر را هم تقدیم می‌‌کنم.


11 ـ چگونگى نماز با اهل سنّت در مکّه و مدینه، به زائران آموزش داده شود؛ چون در بدو ورود به مدینه یا مکّه، در نماز جماعت شرکت مى‌‌‌کنند و آشنا به مسائل نیستند و گاهى دچار سر  درگمى مى‌‌‌شوند و نکات قابل ذکر در این خصوص عبارتند از:

الف) اذان صبح و ظهر آن ها با اذان ما تفاوت دارد و تنها اذان مغرب کمى زودتر گفته مى‌‌‌شود.

ب) صبح ها پیش از اذان صبح اذانى براى نماز شب گفته مى‌‌‌شود.

ج) در هر شبانه روز یازده اذان و اقامه گفته مى‌‌‌شود که یک اذان براى نماز شب و پنج اذان و پنج اقامه نیز براى نمازهاى واجب یومیه گفته مى‌‌‌شود.

د) بین اذان و اقامه معمولا چند دقیقه فاصله است که زائران مى‌‌‌توانند نافله یا قرآن بخوانند.

هـ ) در قرائت سوره حمد «بسم الله...» را آهسته مى‌‌‌گویند.

و) پس از حمد، بخشى از قرآن را مى‌‌‌خوانند که گاه سوره کامل است و گاه نیست.

ز) معمولا در نماز صبح روز جمعه، امام جماعت پس از حمد، سوره سجده دار مى‌‌‌خواند و پس از آن همگى به سجده رفته سپس بر مى‌‌‌خیزند و قرائت را ادامه مى‌‌‌دهند که در این صورت زائران سعى کنند پیش از نماز صبح، نماز خودشان را به صورت فرادى بخوانند.

ح) در برخى مواقع، قنوت را پس از رکوع انجام مى‌‌‌دهند، که به جاى آوردن قنوت به همراه آنان پس از رکوع، مشکلى پیش نمى‌‌آورد.

ط) در حال قرائت، بیشتر اهل سنّت، دست بسته نماز مى‌‌‌خوانند که پیروان مکتب اهل بیت نباید مانند آنان دست بسته به نماز بایستند.

ى) نمازگزاران پس از اتمام حمدِ امام جماعت، همگى «آمین» مى‌‌‌گویند که نباید گفته شود؛ مى‌‌‌توانند «الْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ» .

ک) پس از رکوع توقّف طولانى دارند که نمازگزارن نیز باید مراعات کنند و با عجله به سجده نروند، بلکه منتظر تکبیر مکبّر باشند.

ل) پس از دو سجده، بدون جلسه استراحت مى‌‌‌ایستند که باید جلسه استراحت به جاى آورند، هرچند بسیار کوتاه.

م) برخى از اهل سنّت هنگام خواندن تشهّد، انگشت سبابه را تکان مى‌‌‌دهند که این کار لزومى ندارد.

ن) پس از قرائت رکعت دوم، پیش از رکوع، قنوت نمى‌‌گیرند، که زائران نیز قنوت نخوانند، چون مستحب است و در هر حال ترک آن اشکال ندارد.

ص) برخى از مذاهب اهل سنّت، بعد از نماز صبح و نماز عصر، خواندن نماز مستحب را جایز نمى‌‌دانند، هرچند در فقه شیعه نیز کراهت دارد (بجز نمازهاى خاص) لذا تذکّر داده شود که در آن وقت نافله نخوانند و چنانچه نماز صبح نخوانده اند یا به فتواى مرجعشان باید مجدداً بخوانند، پیش از نماز جماعت بخوانند.

ع) پس از نماز جماعت مسجد النّبى و مسجد الحرام، کمى صبر کنند، تا اگر اعلان شد که نماز میّت خوانده مى‌‌‌شود، نماز میّت بخوانند و بلافاصله پس از نماز جماعت مشغول نماز دیگر نشوند و محلّ خود را ترک نکنند.

 

12 ـ در نماز میّت چهار تکبیر مى‌‌‌گویند و تکبیر پنجم را هنگام گفتن «السَّلامُ عَلَیْکُمْ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَکَاتُهُ» مى‌‌‌گویند، مى‌‌‌توان گفت. در ضمن نماز میت مختصر را به زائران آموزش دهید.

 

13 ـ لزوم سجده بر ما یصحّ السّجود (چیزهایى که سجده بر آن ها صحیح است) و در هتل ها، مشاعر و جاهاى دیگر موجود است (بجز در نماز جماعت یا در جاهایى که امکان ندارد) یادآورى شود. چون برخى از زائران تصوّر مى‌‌‌کنند در کل طول سفر، مهر گذاشتن جایز نیست یا مجازند بر فرش و امثال آن سجده کنند در حالی که در مواردی که مانعی از گذاشتن مهر نیست، مانند نماز خواندن در هتل، باید مهر بگذارند.

 

14 ـ هرگز زائرى را به تصحیح نماز یا حسابرسى خمس یا پرداخت آن وادار نکنید که اثر نامطلوب دارد، افزون بر این که وظیفه شرعى روحانى، بیان مسائل نماز و خمس و دعوت آن ها به عمل به واجبات است نه اجبار آنان به این امور.

 

15 ـ چنانچه حسابرسى خمس زائرى انجام شد، براى پرداخت آن بهتر است او را به دفتر یا بعثه مرجع تقلیدش راهنمایى کنید تا خودش بپردازد. چنانچه درخواست کرد که شما این زحمت را متقبل شوید در آن صورت قبول آن ثواب خواهد داشت.

 

16 ـ کسانى که مدینه قبل هستند، در جلسات ایران، تنها فهرستى از اعمال عمره بگویند و از بیان مسائل جزئى و اختلاف فتاوا بپرهیزند .

 

منبع: احکام فقهی اجرایی حج(محمد حسین فلاح زاده)