غفرانگه رب

خمس پولهای واریزی برای عمره مفرده
نویسنده : معین حج - ساعت ٤:۳۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۱۱/۱۸
 

یکی از سؤالاتی که بسیاری از افرادی که برای حج یا عمره ثبت نام کرده‌‌اند با آن مواجه هستند این است که: آیا پولهایی که بابت نام‌نویسی در عمره مفرده پرداخت می‌شود خمس دارد یا خیر؟

خمس فیش عمره

پاسخ این سوال مهم را به تفصیل در ادامه مطلب بخوانید.


کارشناس احکام فقهی، خمس پولهایی که بابت نام‌نویسی در عمره مفرده پرداخت می‌شود را از چند صورت مورد  بررسی قرار داد و نظر مراجع تقلید را در این باره مطرح کرد.

به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع‌رسانی حج، حجت‌الاسلام والمسلمین عباس ظهیری، کارشناس احکام و مسائل شرعی به بیان حکم خمس فیش‌های پرداختی عمره مفرده از نگاه مراجع تقلید پرداخت و گفت: خمس پولهایی که بابت نام‌نویسی در عمره مفرده پرداخت می‌شود، چند صورت دارد.

در صورت اول به نظر همه مراجع تقلید خمس ندارد، در صورت دوم به نظر همه مراجع تقلید خمس دارد، در صورت سوم مرکب از دو بخشی که یک بخش به نظر برخی خمس ندارد و بخشی خمس دارد و صورت چهارم مورد اختلاف است.

در سه مورد، پولی که بابت عمره و حج پرداخت شده به نظر همه مراجع خمس ندارد:

یکی این است که با درآمد سالیانه خود اسم نوشته و در همان سال عمره یا حج رفته است.

مورد بعدی این است که پولی را که بابت نام نویسی حج و عمره به کار برده قرض کرده و تا وقتی به عمره می‌رود چیزی از آن نپرداخته است.

مورد سوم؛ با پولی که متعلق خمس نیست اسم نوشته باشد مانند ارثیه، دیه و مانند آنها.

حجت‌الاسلام والمسلمین ظهیری یادآور شد: درباره ارثیه اگر یقین داشته باشد که وقتی در دست مورث بوده خمس آن را پرداخت نکرده است به نظر همه مراجع تقلید این پول خمس دارد به غیر از حضرت آیت‌الله سیستانی که مخالف این دیدگاه است.

وی با بیان اینکه در صورت دوم که به نظر همه مراجع تقلید پول فیش‌های عمره و حج خمس دارد، گفت:

پولی که با آن اسم نوشته، قبل از اینکه نام نویسی کند درآمدی بوده که سال بر آن گذشته و خمس هم به آن تعلق گرفته بود، این پول به نظر همه مراجع تقلید متعلق خمس هست.

این کارشناس مسائل شرعی ابراز کرد: در صورت سوم، بخشی از مال از نوعی است که متعلق خمس نیست، مانند قرض، وام پرداخت نشده و یا درآمد بین سال، و بخشی سال گذشته که این بخش پول که متعلق به امسال است خمس ندارد و بخشی که برای سال گذشته است خمس دارد.

وی گفت: در صورت چهارم که مورد اختلاف است، کسی با پولی اسم نوشته که از درآمد بین سال است و هنوز هم سال بر آن نگذشته است، این فرد در همان سال، عمره و حج نمی‌رود، بلکه سال بعد یا سه چهار سال بعد می‌رود، که در اینصورت بین مراجع چند نظر است.

آیات عظام: مکارم شیرازی، سبحانی، بهجت و نوری همدانی می‌فرمایند: نه اصل آن خمس دارد و نه سود آن.

براساس نظر مقام معظم رهبری و حضرت آیت الله صافی گلپایگانی: اصل این پول خمس دارد، اما سود آن خمس ندارد.

آیات عظام: فاضل لنکرانی و شبیری زنجانی تفصیل می‌دهند بین حج عمره واجب و مستحبی، که اگر حج مستحبی است؛ هم اصل آن و هم سود سنوات سابق، خمس دارد و اگر حج واجب یا عمره نذری، عهدی و یقینی است که واجب است و اگر هیچ راهی برای رفتن حج واجب ندارد، متعلق خمس نیست.

حضرت آیت‌الله وحید خراسانی می‌فرمایند که هم اصل پول خمس دارد و هم سود آن و هر دو متعلق خمس است.

براساس نظر مرحوم امام راحل، آیات خویی و گلپایگانی؛ اصل پول متعلق خمس است، اما سود اگر قابل دریافت نباشد متعلق خمس نیست.