غفرانگه رب

آشنایی با عظمت شهر مکه
نویسنده : معین حج - ساعت ۱٠:٢٠ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/۱۱/٢٩
 

مطمئنا زائرینی که توفیق زیارت بیت الله الحرام نصیب آنها می‌‌شود، در صورتی از این سفر عظیم، بهره کافی خواهند برد، که با اسرار و معارف و عظمت آن اماکن مقدس آشنا باشند.

لذا مطلبی در آشنایی با عظمت مکه معظمه تقدیم می‌‌شود.


شهر «مکّه» از عظمت خاصى برخوردار است. و عظمت آن از جهات گوناگون، قابل بررسى است:

اوّلاً: نقطه‌‌اى که شهر مکه در آنجا واقع شده، نخستین نقطه‌‌اى است که در سطح زمین به صورت خشکى پدیدار گردید، زیرا خانه کعبه که در آنجا واقع شده، اولین نقطه از سطح زمین است؛ چنانکه قرآن کریم مى‌‌فرماید: «اِنَّ اَوَّلَ بَیتِ وُضِعَ لِلنَّاسِ الذّى بِبَکَّة مُبارکاً...»(1)

و در روایتى امام باقر(علیه‌‌السّلام) مى‌‌فرماید: «وقتى خداوند اراده نمود زمین را بیافریند، به بادها و دستور داد تا به آب زنند، آنگاه موجى پدید آمد و بر اثر این موج، مجموعه اى از کف به وجود آمد. خداوند آن مجموعه را در مکان کنونى خانه کعبه، گردآورى نموده و کوهى از کف را تشکیل داد. آنگاه زمین از زیر آن کوه گسترش پیدا کرد. و آیه: «اِنَّ أوَّلَ بَیْتٍ وُضِعَ لِلنّاسِ لَلَّذى بِبَکَّةِ مُبارَکاً» اشاره به همین مطلب دارد. پس نخستین نقطه‌‌‌اى که در روى زمین پدیدار شد، کعبه است و سایر سرزمینها از این نقطه گسترش یافت».(2)

 

ثانیاً: مکه، شهرى است که پیامبر اکرم(ص) در آنجا متولد شد و در آنجا از طرف خداوند به پیامبرى مبعوث گشت. و نیز از آنجا دعوت مردم به اسلام را شروع کرد، لذا پیامبر اکرم(ص) این شهر را به شدت دوست داشت. و زمانى که مجبور به ترک مکه شد، بسیار محزون و غمگین بود.

از پیامبر اکرم(ص) روایت شده است که آن حضرت درباره مکه فرمودند:

«ما اَطْیَبُکَ مِنْ بَلَدٍ وَ ما اَحِبُّکَ إِلَىَّ وَ لَولا أنَّ قَوْمى اَخْرِجُونى مِنْکَ ما سَکَنْتُ غَیْرَکَ»(3)

یعنى: هیچ شهرى پاکتر از تو نیست و هیچ شهرى نزد من از تو بهتر نیست. و اگر قوم من مرا از تو خارج نمى‌‌کردند، هیچ شهرى غیر از تو را براى سکونت انتخاب نمى‌‌کردم.

و در روایت دیگرى نیز از نبى اکرم(ص) نقل شده است که هنگام خروج از مکه به مدینه، خطاب به شهر مکه فرمود:

«خدا مى‌‌داند که من تو را دوست دارم. و اگر مردم تو من را از تو بیرون نمى‌‌کردند، هیچ شهرى غیر از تو را براى زندگى انتخاب نمى‌‌کردم و هیچ شهرى را به جاى تو آرزو نمى‌‌نمودم. و اکنون براى جدا شدن از تو، غمگین هستم...».(4)

شدت علاقه رسول خدا(ص) حکایت از عظمت و معنویت این شهر دارد. و روشن است که علاقه رسول خدا به این شهر، بخاطر زندگى دنیوى نبوده است؛ زیرا شهر مکه از نظر آب و هوا، براى زندگى مناسب نیست، بلکه پیامبر اکرم(ص) به خاطر عظمت معنوى و قداست این شهر، هنگام خارج شدن از آن، غمگین و محزون مى‌‌شود.

 

ثالثاً: مکه، شهرى است که از امنیت دنیوى و اخروى برخوردار مى‌‌باشد. در روایات مختلفى،(5) معصومین(علیهم السّلام) فرموده‌‌اند:

«کسى که در مکه بمیرد، در روز قیامت امنیت دارد و خداوند او را داخل بهشت مى‌‌کند. علاوه بر اینکه قبل از مرگ نیز هر موجودى در شهر مکه امنیت دارد. و این امر از ویژگیهاى شهر مکه است که خداوند تنها به این شهر، موهبت فرموده است».

 

رابعاً: شهر مکه تنها شهرى است که جزء حرم خدا مى‌‌باشد. رسول خدا(ص) در روز فتح مکه فرمود:

«اِنَّ الله حَرَّمَ مَکَّةَ یَوْمَ خُلِقَ السَّماواتَ وَ الاَرْضَ وَ هِیَ حَرامٌ اِلى أنْ تَقُومَ السّاعَةُ...»؛(6)

یعنى: «روزى که خداوند آسمانها و زمین را آفرید، مکه را حرام کرده و حرمت این شهر تا روز قیامت ادامه خواهد داشت...».

عظمت شهر مکه به کسى اجازه صید و قطع نمودن درختى را نمى‌‌دهد؛ زیرا جزء حرم خداوند است و محدوده حرم به پاس حرمت کعبه، از احترام ویژه‌‌اى برخوردار است.

 

خامساً: اجر و ثواب عبادت در شهر مکه، بیشتر از اجر و ثواب عبادت در سایر شهرهاست؛ چنانکه کیفر گناه و معصیت در این شهر نیز بیشتر از شهرهاى دیگر است.

خداوند قرآن و ختم آن در شهر مکه، از پاداش ویژه اى برخودار است.

امام باقر(ع) مى‌‌فرماید:

«مَنْ خَتَمَ القُرْآنَ بِمَکَّةَ مِنْ جُمُعَةٍ إ لى جُمُعَةٍ وَ أقَلّ مِنْ ذلِکَ وَ أکْثَرُ وَ خَتَمَهُ فى یَوْمِ الجُمُعَةِ کَتَبَ الله لَهُ مِنَ الاجْرِ وَالحَسَناتِ مِنْ اَوَّلِ جُمُعَةٍ کانَتْ فی الدُنیا إِلى آخَرِ جُمُعَةٍ تَکُونُ فیها وَ اِنْ خَتَمْةُ فى سایِرِ الاَیّامِ فَکَذلِکَ»؛(7)

یعنى: هر کسى که قرآن را در مکه از جمعه‌‌اى تا جمعه دیگر و یا کمتر یا بیشتر از آن بخواند و در روز جمعه آن را ختم کند، خداوند از نخستین جمعه‌‌اى که در دنیا بوده تا آخرین جمعه‌‌اى که در دنیا هست، براى او ثواب و پاداش مى‌‌نویسد. و اگر قرآن را در روزهاى دیگر ختم کند، باز همین پاداش را دارد.

و در روایت دیگرى نیز از امام باقر(ع) نقل شده است که آن حضرت(ع) مى‌‌فرماید:

«مَنْ خَتَمَ القُرآنَ بِمَکَّة لَمْ یَمُتْ حَتّى یَرى رَسُولَ الله(صلّى الله علیه و آله) وَ یَرى مَنْزِلَهُ فىِ الجَنَّةِ»؛(8)

یعنى: هر کسى که در مکه قرآن را از ابتدا تا پایان آن تلاوت کند، نمى‌‌میرد مگر اینکه قبل از مرگ، رسول خدا(ص) و منزل خودش را در بهشت مى‌‌بیند.

در شهر مکه راه رفتن نیز عبادت است؛ چنانکه امام زین العابدین(ع) فرموده است:

«وَ الماشى بِمَکَّةَ فى عِبادَةِ الله عزوجلّ»؛(9)

یعنى: کسى که در مکه راه مى‌‌رود، در حال عبادت خداست.

روزه گرفتن در شهر مکه، اجر و پاداش زیادى دارد.

رسول اکرم(ص) مى‌‌فرماید:

«مَنْ اَدْرَکَ شَهْرُ رَمِضان بِمَکَّةَ مِنْ أوَّلِهِ إلى آخَرِهِ صِیامَهُ وَ قیامَهُ کَتَبَ الله لَهُ مأئةَ ألْف شَهر رَمَضان فى غَیرِ مَکَّة»؛(10)

یعنى: کسى که ماه رمضان را از اول تا آخر آن در مکه روزه بگیرد، خداوند براى او ثواب هزار ماه رمضان در غیر مکه را مى‌‌نویسد.

نماز خواندن در مکه و صدقه دادن در آن نیز ثواب ویژه‌‌اى دارد؛ چنانکه گناه و معصیت در این شهر، داراى کیفیت ویژه‌‌اى است. و این امر حکایت از عظمت و قداست مکّه دارد.

از جمله عظمتهاى شهر مکه این است که بدون احرام، نمى‌‌شود وارد آن شد.

 

====================

پی‌‌نوشتها:

1- آل عمران /96.

2- من لایحضره الفقیه ، ج 2، ص ‍ 160.

3- مستدرک الوسائل ، ج 9، ص ‍ 334.

4- مستدرک الوسائل ، ج 9، ص ‍ 345.

5- مستدرک الوسائل ، ج 9، ص ‍ 363، 362، 364. و من لایحضره الفقیه ، ج 2، ص 168 و 151.

6- من لایحضره الفقیه ، ج 2، ص ‍ 164، ح 2314، فروع الکافى ، ج 4، ص ‍ 226.

7- ثوال الا عمال ، ص 225، اصول کافى ، ج 4، ص 415.

8- من لایحضره الفقیه ، ج 2، ص ‍ 150،ح 2257. المحاسن ، ج 1، ص ‍ 144.

9- من لایحضره الفقیه ، ج 2، ص ‍ 150، ح 2259.

10- مستدرک الوسائل ، ج 9، ص ‍ 364، ح 11089.

 

منبع: پرتوى از اسرار حج[عباسعلى زارعى سبزوارى]