غفرانگه رب

نکاتی مهم برای اجرای احکام در کاروانهای حج (10)
نویسنده : معین حج - ساعت ٦:٠٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۱٠/٢٥
 

دانستن آداب و احکام حج مهم است، ولی مهمتر از آن، نحوه اجرای احکام است.

به همین دلیل در دهمین قسمت از این مباحث، مطالبی برای دانستن شیوه اجرای احکام حج تقدیم می‌‌شود.

انجام اعمال حج +‌اجرای اعمال حج


31 ـ تبدیل عمره تمتع به مفرده جایز نیست، ولى تبدیل عمره مفرده به تمتع در صورتى که عمره را در ماه هاى حجّ انجام داده باشد و حجّ استحبابى باشد جایز است.   (مناسک، م 182 و 929)

32 ـ عدول از حجّ افراد واجب به حجّ تمتع جایز نیست، ولى عدول از تمتع به افراد در برخى موارد جایز است. (مناسک، م 934 و 929)

33 ـ در برخى از مناسک ها و کتاب هاى دعا، کلمه «طَلَل» در دعاى طواف به اشتباه «ظُلَل» نوشته شده است.   (مناسک، م 772)

34 ـ پس از تقصیر در عمره تمتع همه محرمات احرام حلال مى شود بجز صید و کندن درخت و گیاه حرم و در عمره مفرده، همه محرّمات احرام حلال مى شود به جز دو مورد فوق و زن و مرد بر یکدیگر. و در حجّ پس از حلق یا تقصیر، همه محرمات حلال مى شود، به جز بوى خوش و سه مورد فوق.   (مناسک، م 893 و 1141)

35 ـ تقصیر در عمره تمتع و عمره مفرده مکان معینى ندارد و هرجا که تقصیر کنند اشکال ندارد. (مناسک، م 898)

36 ـ در عمره تمتع طواف نساء واجب نیست، ولى به جاى آوردن آن اشکال ندارد و به فتواى برخى از فقها موافق با احتیاط است. (مناسک، م 892)

37 ـ خارج شدن از عرفات یا مشعر الحرام در وقت وقوف و مجدداً بازگشتن به آن، هر چند بدون عذر جایز نیست، ولى ترک وقوف یا کوچ ازعرفات یا مشعر محسوب نمى شود. (مناسک، م964، 965 و966)

38 ـ محاسبه نیمه شب براى بیتوته با نیمه شب براى تعیین پایان وقت نماز عشا به فتواى برخى فقها تفاوت دارد و برخى از اول غروب تا طلوع آفتاب دانسته اند و احتیاط آن است که از مغرب شرعى حساب کنند که حدود نیم ساعت با پایان وقت نماز عشا تفاوت پیدا مى کند. (مناسک، م 1226)

39 ـ در شرایط قربانى نسبت به نقایص و عیوب عارضى که در اصل، حیوان آنگونه نیست، مثل اخته بودن، گر بودن، گوش یا دم بریده بودن، فحص لازم نیست، ولى نسبت به سن حیوان و لاغر نبودن آن در صورت شک، فحص لازم است. (مناسک، م 1086)

40 ـ گوسفندهایى که تخم کوچک دارند، خصى یا مرضوض الخصیتین نیستند، بلکه نژاد این ها در اصل همین گونه است و ذبح چنین حیوان هایى منعى ندارد و مطابق استفتاى جدیدى که از محضر مراجع معظم تقلید شده، ذبح چنین حیوان هایى را کافى مى دانند. (استفتاء)

41 ـ حلق یا تقصیر در حجّ، باید در منا باشد و از آنجا که مسلخ هاى جدید خارج منا است، برخى از افرادى که براى قربانى به مسلخ مى روند به اشتباه همان جا کنار مسلخ حلق یا تقصیر مى کنند که صحیح نیست و گاهى توجه ندارند و زمانى که به منا بر مى گردند غروب شده است. (مناسک، م 1130 و 1149)

42 ـ کسانى که مُحرم اند و به مسلخ مى روند، باید مواظبت کنند لباس احرامشان خون آلود نشود، چون پاک بودن لباس احرام لازم است و در صورت نجس شدن باید آن را تعویض یا تطهیر کنند و این امر براى آن ها دشوار است، ولى چنانچه لباس احرام نجس شد و تطهیر یا تعویض نکردند، به احرام ضررى نمى زند و موجب کفاره نیست.

43 ـ بیرون رفتن از حدود منا پیش از ظهر روز دوازدهم و گذشتن از جمره عقبه ـ چون «عقبه» نهایت منا است ـ به قصد بازگشتن به منا، کوچ از منا محسوب نمى شود و اشکال ندارد.

44 ـ اگر ترتیب بین اعمال منا و اعمال پس از منا به هم بخورد؛ یعنى پیش از حلق یا تقصیر، طواف و نماز و سعى را به جا آورد، در هر صورت باطل است، هر چند به اعتقاد صحت باشد و فرق است بین این اعمال و اعمال عمره تمتع یا عمره مفرده. (مناسک، م 1135، 1138 و 1150)

45 ـ کسانى که اعمال مکّه را بر وقوف مقدم مى‌‌دارند، با طواف و سعى و حتى طواف نساء، هیچ کدام از محرمات احرام بر آن ها حلال نمى شود و بر چنین افرادى تمام محرمات احرام، پس از حلق یا تقصیر در منا حلال خواهد شد. (مناسک، م 1180)

46 ـ کسى از رمى در روز معذور است و باید رمى را در شب انجام دهد، اگر از رمى در شب ناتوان شود، نمى تواند به دیگرى نیابت دهد که در شب برایش رمى کند و نیز کسى که نایب است. (مناسک، م 129، 1295)

47 ـ آنچه در برخى از مناسک ها آمده است که «رمى دیوار سیمانى پشت جمره صحیح نیست» مربوط به حدود چهل سال پیش است که چنین دیوارى وجود داشته، ولى در سال هاى اخیر اثرى از این دیوار نیست و این مسأله موضوعاً منتفى است و اکنون هم جمرات تبدیل به دیوارهاى چند مترى شده است. (مناسک، م 1294 و 1299)

48 ـ رمى شبانه بانوان ـ هر چند مقدور نباشد ـ اختصاص به رمى جمره عقبه در روز عید دارد و رمى جمرات روزهاى 11 و 12 ذى حجّه را مجاز نیستند در شب انجام دهند، مگر آن که از رمى در روز معذور باشند. پس فرق مسأله در عذر و عدم عذر است که رمى روز عید را هر چند معذور نباشند مى توانند شب عید انجام دهند و در روزهاى بعد در صورتى که از رمى در روز معذور نباشند رمى شبانه جابز نیست. (مناسک، م 1305)

49 ـ کسى در مجموع وقت ـ حتى بعد از ظهر عید که جمره خلوت است ـ قادر به رمى است نمى تواند براى رمى نایب بگیرد و اگر نایب بگیرد رمى او باطل است. (استفتاء)

50 ـ تفاوتى بین اعمال عمره تمتع و اعمال مکّه وجود دارد و آن این که در عمره تمتع چنانچه پس از اعمال نماز یا طوافش باطل بوده، به فتواى برخى از فقها تنها اعاده همان عمل کافى است و اعمال مترتبه صحیح است ولى در اعمال مکّه، اعمال مترتبه نیز باید اعاده شود.

 

منبع: احکام فقهی اجرایی حج(محمد حسین فلاح زاده)