غفرانگه رب

نکاتی مهم برای اجرای احکام در کاروانهای حج (9)
نویسنده : معین حج - ساعت ٦:٠٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٩/۱٦
 

دانستن آداب و احکام حج مهم است، ولی مهمتر از آن، نحوه اجرای احکام است.

به همین دلیل در نهمین قسمت از این مباحث، مطالبی برای دانستن شیوه اجرای احکام حج تقدیم می‌‌شود.

انجام اعمال حج +‌اجرای اعمال حج


25 ـ فاصله میان هر یک از اعمال عمره تمتع و نیز میان اعمال حجّ، بدین شرح است:

* ـ بین احرام و طواف؛ هر چه باشد منعى ندارد، ولى وقت عمره تا پیش از ظهر روز عرفه است و تا وقتى که به وقوف عرفات برسد.

* ـ بین طواف و نماز طواف؛ نباید فاصله شود به طورى که عرفاً بگویند پس از طواف نماز را خواند.

* ـ بین نماز طواف و سعى؛ تا عصر آن روز که طواف به جا آورده یا شب اشکال ندارد، ولى به فردا نگذارد مگر به طور طبیعى و بدون فاصله به فردا بیفتد.

* ـ بین سعى و تقصیر؛ هر چه باشد اشکال ندارد تا پیش از ظهر روز عرفه که بتواند تقصیر کند و محرم شود به احرام حجّ و قبل از ظهر به عرفات برسد.

* ـ بین تقصیر و احرام حجّ؛ حکم صورت قبل را دارد.

* ـ بین احرام حجّ و وقوف در عرفات؛ حتى اگر پس از خروج از احرام عمره تمتع محرم شود، اشکال ندارد، ولى براى ظهر روز عرفه باید در عرفات باشد.

* ـ بین وقوف در عرفات و مشعر الحرام؛ از مغرب تا طلوع فجر، هر چند احتیاط واجب آن است که وقتى که به مشعر الحرام رسید تا طلوع فجر نیز به قصد طاعت الهى در آنجا بماند.

* ـ بین وقوف در مشعر الحرام تا رمى جمره عقبه؛ به مقدارى که بتواند رمى جمره عقبه، قربانى و حلق با تقصیر را در روز عید انجام دهد.

* ـ بین رمى جمره تا قربانى؛ فاصله افتادن اشکال ندارد، ولى باید تا پیش از غروب انجام دهد.

* ـ بین قربانى و حلق یا تقصیر؛ فاصله افتادن اشکال ندارد، ولى باید تا پیش از غروب انجام دهد.

* ـ بین حلق یا تقصیر و بیتوته؛ هر وقت از روز عید انجام داد، از غروب تا نیمه شب باید بیتوته کند و به فتواى مراجعى که حلق در شب را جایز مى دانند، حلق یا تقصیر در حال بیتوته هم اشکال ندارد و کسانى که بیتوته نیمه دوم شب را جایز مى دانند، تأخیر بیتوته تا پیش از نیمه شب اشکال ندارد.

* ـ بین بیتوته شب یازدهم و رمى جمرات روز یازدهم؛ باید بیتوته در شب و رمى در روز باشد.

* ـ بین رمى جمرات و بیتوته؛ وقت رمى جمرات از طلوع تا غروب آفتاب ادامه دارد و بیتوته از غروب تا نیمه شب و به فتواى برخى از فقها مى تواند از نیمه شب تا صبح باشد.

* ـ بین بیتوته شب دوازدهم و رمى جمرات؛ باید بیتوته در شب و رمى در روز باشد.

* ـ بین رمى جمرات روز دوازدهم و اعمال مکّه؛ از روز دوازدهم تا پایان ذى حجّه و برخى از فقها بنابر احتیاط به جا آوردن اعمال مکّه را در ایام تشریق لازم مى دانند.

* ـ از طواف زیارت تا پایان سعى؛ همانند اعمال عمره است.

* ـ بین سعى و طواف نساء؛ هر چه فاصله باشد اشکال ندارد، ولى پیش از اتمام ماه ذى حجّه باید به جا آورد.

* ـ بین طواف نساء و نماز آن؛ باید فاصله نشود و عرفاً مبادرت شود.(مناسک م 829، 840، 855، 859)

26 ـ عدم مشروعیت طواف تبرّعى براى حاضر در مکّه ثابت نیست، نه حجّ یا عمره تبرّعى، یعنى براى کسى که خودش در مکّه حاضر است، مى توان طواف تبرّعى به جا آورد، ولى عمره و حجّ تبرّعى معلوم نیست صحیح باشد. (به جز امام عصر(علیه السلام) در حجّ) با این که طبق برخى از روایات حضرت در موسم حضور دارند، ولى فقها فرموده اند به جاى آوردن حجّ تبرّعى به نیابت از ایشان اشکال ندارد.   (مناسک، م 166)

27 ـ ترک حجّ مستحب در پنج سال متوالى و نیز قصد بازنگشتن به مکّه مکروه است.(مناسک، م 165)

28 ـ میقات حجّ افراد حتى براى کسانى که وظیفه شان تبدیل به افراد شده است، یکى از مواقیت پنج گانه است. آرى اگر پس از احرام عمره تمتع به افراد تبدیل شود باید از نیت تمتع به افراد عدول کند و با همان احرام به عرفات برود و اعمال حجّ را انجام دهد. (مناسک، م174)

29 ـ اگر در یکى از دورهاى طواف، داخل حجر اسماعیل برود، باید آن دور را از سر بگیرد و اعاده این قسمت صحیح نیست، بر خلاف سایر اشکال ها، مثلا اگر بى اختیار برود، یا پشت به کعبه شود، باید همان قسمت را اعاده کند. (مناسک، م 587، 590، 594، 641 و 659)

30 ـ تفاوت حجّ افراد با حجّ تمتع در سه چیز است:

الف) محل احرام: محل احرام حجّ تمتع مکّه است و حجّ افراد یکى از مواقیت پنج گانه.

ب) قربانى: در حجّ افراد قربانى واجب نیست و در حجّ تمتع واجب است.

ج) وقتِ عمره: در حجّ تمتع عمره تمتع واجب است و پیش از آن انجام داده مى شود و در حجّ افراد عمره مفرده واجب است و پس از آن انجام داده مى شود.   (مناسک، م 174، 933، 935 و 936)

 منبع: احکام فقهی اجرایی حج(محمد حسین فلاح زاده)