غفرانگه رب

نکاتی مهم برای اجرای احکام در کاروانهای حج (6)
نویسنده : معین حج - ساعت ٦:٠٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٧/۱٢
 

دانستن آداب و احکام حج مهم است، ولی مهمتر از آن، نحوه اجرای احکام است.

به همین دلیل در ششمین قسمت از این مباحث، مطالبی برای دانستن شیوه اجرای احکام حج تقدیم می‌‌شود.

انجام اعمال حج +‌اجرای اعمال حج


قربانگاه

یکى از اعمال روز عید و از جمله حساس ترین اعمال حج، «قربانى» است. چند سالى است که تمام افراد نمى‌‌توانند به قربانگاه بروند، چون بانوان را مطلقاً این کار را ندارند. بنابر این، لازم است مسؤولان کاروان ها، ترتیبى اتخاذ کنند، که قربانىِ تمام زائران به موقع انجام شود و اعمال روز عید قربان به تأخیر نیفتد و کسانى که از طرف سایرین به قربانگاه مى‌‌روند، به نکات زیر توجه داشته باشند.

1 . حتماً از کسانى که بناست برایشان قربانى را انجام دهند، نیابت بگیرند و صِرف این که او هم باید قربانى کند و خوشحال مى‌‌شود، کافى نیست.

2 . در انتخاب گوسفندان دقت کنید که داراى شرایط لازم باشد و مهمترین شرایط لاغر نبودن و ناقص نبودن حیوان است.

3 . در ذبح حیوان نیّت و قصد نیابت و جهت قبله و گفتن «بسم الله ...» فراموش نشود.

4 . چون به فتواى برخى از فقها؛ از جمله حضرت امام خمینى (قدس سره) ذبح با چاقوى استیل صحیح نیست، چاقویى که مورد استفاده قرار مى‌‌گیرد آهن باشد.

5 . به فتواى حضرت امام خمینى(قدس سره) ذابح حیوان باید مؤمن باشد، لذا این مسأله هم مورد توجه قرار گیرد.

افرادى که به قربانگاه مى‌‌روند و خودشان نیز محروم اند و باید اعمال را به جاآورند، توجّه داشته باشند که مسلخ هاى جدید کلا خارج از مناست و حلق یا تقصیر در آنجا و اطراف آن صحیح نیست بلکه باید براى حلق یا تقصیر به منا بیایند و چنانچه نیمه اوّل شب را بیتوته مى‌‌کنند، باید قبل از غروب به منا برسند.

 

بیتوته در منا

در شب هاى 11 و 12 ذى حجه حاجیان باید به نیت یکى از اعمال حج، در منا بمانند، وقت بیتوته از غروب آفتاب تا نیمه شب است و برخى از فقها بیتوته در نیمه دوم را نیز جایز مى‌‌دانند. بنابراین، خدمه محترم اگر براى انجام کارى از منا خارج شدند توجه داشته باشند که باید هنگام بیتوته در منا باشند و چنانچه دیر برسند، اگر در حج نیابت داشته باشند نیابت آن ها اشکال پیدا مى‌‌کند.

 

بیرون رفتن از منا

بیرون رفتن از منا در روزهاى دهم و یازدهم اشکال ندارد و همچنین روز دوازدهم اگر قبل از ظهر برگردد که بعد از ظهر از منا کوچ کند اشکال ندارد. ولى در شب هاى 11 و 12 پس از غروب آفتاب، به فتواى کسانى که بیتوته در نیمه شب اوّل را واجب مى‌‌دانند جایز نیست، امّا پس از نصف شب بیرون رفتن از منا اشکال ندارد، ولى باید توجه داشت که نیمه شب، ساعت 12 نیست و محاسبه آن براى بیتوته با محاسبه براى تعیین آخر وقت نماز عشا تفاوت دارد، چون در اینجا باید شب را از اوّل غروب تا طلوع آفتاب حساب کرد. (مناسک، مسأله 1226)

اگر مسؤولان کاروان تصمیم دارند در شب هاى 11 و 12 یا روزهاى 11 و 12 زائران خود را براى طواف به مکه ببرند، باید به مسائلى که بیان شد توجه داشته باشند، که بیتوته را به وقت انجام دهند و رمى جمرات در روزهاى 11 و 12 را به وقت خود که از طلوع تا غروب آفتاب است انجام دهند و قبل از ظهر روز دوازدهم از منا خارج نشوند.

گرچه ترک بیتوته براى کسانى که تمام شب را در مکه به عبادت مشغول باشند، مانعى ندارد (مناسک، مسأله 1222 و 1228) و مى‌‌توانند طواف و سعى و سایر اعمال را انجام دهند ولى اگر اعمال تمام شد نمى‌‌توانند آن شب را به منا برگردند بلکه باید در مکّه بمانند و تا صبح عبادت کنند.

 

برگشت از منا

همانگونه که گذشت، حجاج در بعد از ظهر روز دوازدهم مى‌‌توانند از منا خارج شوند. مسؤولان کاروان توجه داشته باشند پیش از اذان ظهر نباید از حدود منا بگذرند و کسانى که براى رمى جمرات مى‌‌روند و لحظاتى همانجا توقف مى‌‌کنند تا پس از اذان از منا خارج شوند، باید توجه داشته باشند که جمره عقبه، آخرین حدّ منا است و قبل از ظهر از مقابل آن نگذرند.

 

منبع: احکام فقهی اجرایی حج(محمد حسین فلاح زاده)