غفرانگه رب

نکاتی مهم برای اجرای احکام در کاروانهای حج (3)
نویسنده : معین حج - ساعت ٥:٤٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٥/٢۱
 

دانستن آداب و احکام حج مهم است، ولی مهمتر از آن، نحوه اجرای احکام است.

به همین دلیل در سومین قسمت از این مباحث، مطالبی برای دانستن شیوه اجرای احکام حج تقدیم می‌‌شود.

انجام اعمال حج +‌اجرای اعمال حج


نذر احرام قبل از میقات (براى بانوان)

چون به فتواى برخى از فقها، نذر زن بدون اجازه شوهر صحیح نیست و ممکن است براى بانوانى که از رفتن به مسجد معذورند، این مسأله مورد نیاز باشد تا قبل از میقات؛ مثلاً در مدینه منوّره با نذر محرم شوند، و نیازى به وارد شدن به مسجد نباشد، مناسب است مدیر کاروان این مسأله را قبل از سفر، به روحانى کاروان یادآورى کند تا او هم خانم هایى را که به تنهایى مشرّف مى‌‌شوند، راهنمایى کند که از شوهرشان نسبت به نذر اجازه بگیرند.

س ـ در مناسک مرقوم است که زن هاى حائض باید در حال عبور از مسجد شجره محرم شوند و اگر نمى‌‌توانند، در خارج مُحرم شوند و در مُحاذى جُحفه تجدید احرام کنند، چون این کار مشکل است و مُحاذى جُحفه معلوم نیست، آیا حضرت امام اجازه مى‌‌فرمایند که اینگونه اشخاص در مدینه با نذر محرمشوند؟

ج ـ چون احرام قبل از میقات با نذر صحیح است، زن هاى حائض که عذر شرعى از دخول مسجد دارند، مى‌‌توانند در مدینه با نذر براى عمره محرم شوند و در این صورت لازم نیست به مسجد شجره بروند، ولى نذر زن باید با اذن شوهر باشد.(مناسک، سؤال 232)

 

داشتن حوله اضافى

مدیران کاروان، زائران را راهنمایى کنند تا یک یا دو تکه پارچه سفید یا دو حوله اضافه همراه داشته باشند که اگر لباس احرامشان گم شد، از آن استفاده کنند و اگر نجس شد و امکان تطهیر آن نبود به راحتى بتوانند تعویض کنند و چنانچه چند حوله اضافى جزو اثاث کاروان باشد تا هنگام نیاز مورد استفاده قرار گیرد مناسب است.

 

زیر سایه رفتن

یکى از محرمات احرام براى مردان، زیر سایه رفتن است، لذا توجه شما را به مسائل زیر جلب مى‌‌کنیم:

1 . حرمت زیر سایه رفتن اختصاص به حال حرکت بین دو منزل دارد؛ مانند پیمودن مسافت جُحفه به مکه، یا مدینه به مکه و مکه به عرفات. بنابراین در حال توقف براى غذا خوردن، استراحت و توقف ماشین زیر سقف پمپ بنزین یا عبور از زیر پل و داخل تونل همچنین در جایى که منزل کرده اند، زیر سایه رفتن مانع ندارد.(مناسک، مسأله 438)

2 . وقتى که زائران به مکه، عرفات، منا وارد مى‌‌شوند، این اماکن حکم منزل را دارد و به فتواى برخى از فقها زیر سایه رفتن اشکال ندارد، بنابر این، مى‌‌توانند با ماشین سقف دار مسافت منزل تا مسجدالحرام را طى کنند ولى به نظر عده اى دیگر از فقها، در آنجا نیز بنابر احتیاط ماشین سقف دار سوارشدن و چیز بر سر گرفتن و امثال آن جایز نیست. لذا براى بردن زائران به مسجدالحرام جهت اعمال و حرکت به عرفات و مشعر و منا با روحانى کاروان مشورت و هماهنگى شود.(مناسک، مسأله 438 و سؤال 508)

3 . چنانچه تعداد زیادى از مردان کاروان مقلّد کسانى بودند که استفاده از اتومبیل مسقف (حتى در شب) را جایز نمى‌‌دانند، باید با هماهنگى روحانى کاروان، نسبت به این مسأله اقدام لازم انجام گیرد.

4 . زمان حرکت زائران از جحفه یا مدینه به مکه، طورى تنظیم شود که به طلوع آفتاب برنخورد. متأسفانه گاهى برخى از کاروان ها به سبب تأخیر در حرکت یا اهمال و سستى مسؤولان کاروان و گاه بر اثر پدید آمدن نقص فنى براى اتومبیل، به صبح برخورده و با مشکل استظلال مواجه مى‌‌شوند.

 

قسـم خـوردن

یکى دیگر از محرمات احرام، قسم خوردن به نام خداوند است. بنابر این، مسؤولان اداره کاروان، در مواقع شدت کار و برخورد با دیگران، اعصاب خود را کنترل کرده و از جدال بپرهیزند.

 

نگاه در آینه

بسیار بعید است که زائران، عمداً به آینه نگاه کنند ولى از جمله مواضعى که نگاه در آینه اتفاق مى‌‌افتد، یکى در اتومبیل و دیگرى در هتل است.

نسبت به محل اسکان و هتل، چون غالباً در سالن انتظار، راهروها، دستشویى ها و آسانسورها آینه وجود دارد، بهتر است دست اندرکاران اداره کاروان در مدتى که زائران محرم هستند، آینه ها را با روزنامه یا کاغذى یا پارچه اى بپوشانند، تا حجاج راحت تر باشند و به مشکلى دچار نشوند.

 

حرام بودن مرد بر زن و زن بر مرد

در مدتى که زائران در حال احرام هستند، ترتیبى اتخاذ گردد که تماس همسران با یکدیگر کمتر باشد، چون برخى از زائران به جهت جهل به مسأله یا غفلت از آن، متوجه حرمت نیستند،

در حالى که نگاه با شهوت و لمس بدن یکدیگر با لذّت نیز حرام است.

 

غـذاى خوشبـو

آشپز محترم کاروان و همکاران وى، در مدتى که زائران در احرام عمره یا حج هستند، چون نمى‌‌توانند غذاى خوشبو بخورند، از طبخ غذاهاى خوشبو و زدن زعفران به آن و دادن سبزى هاى خوشبو به زائران خوددارى کنند.(مناسک، مسأله 338 و 339)

 

منبع: احکام فقهی اجرایی حج(محمد حسین فلاح زاده)